የአሥራ ስድስት ምዕተ ዓመታት እምነት

1. 1ኛው መቶ ክፍለ ዘመን ገደማ

   የኢትዮጵያዊው ጃንደረባ ጥምቀት

   የሐዋርያት ሥራ (8፥26–40) ፊልጶስ የኢትዮጵያ ንግሥት የሕንደኬን ባለሥልጣን ጃንደረባ እንዳጠመቀው ይተርካል። የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ይህን ታሪክ በአፍሪካ የተዘራ የመጀመሪያው የወንጌል ዘር አድርጋ ትወስደዋለች።

2. 330ዎቹ ገደማ፫፻፴

   ንጉሥ ኢዛና ክርስትናን ተቀበለ

   በአክሱም ንጉሥ ኢዛና በቤተ መንግሥት ባደገው በሶርያዊው ክርስቲያን በፍሬምናጦስ አስተማሪነት የክርስትናን እምነት ተቀበለ። ብዙም ሳይቆይ በአክሱም ሳንቲሞች ላይ የነበረው የጨረቃና የፀሐይ ምልክት በመስቀል ተተካ።

3. 4ኛው መቶ ክፍለ ዘመን

   አባ ሰላማ ከሣቴ ብርሃን

   ፍሬምናጦስ በእስክንድርያው ሊቀ ጳጳስ በቅዱስ አትናቴዎስ የኢትዮጵያ የመጀመሪያ ጳጳስ ሆኖ ተሾመ። “አባ ሰላማ ከሣቴ ብርሃን” ተብሎ የሚታወሰው እርሱ ከእስክንድርያ ቤተ ክርስቲያን ጋር ለአሥራ ስድስት መቶ ዓመታት ገደማ የዘለቀውን ትስስር ጀመረ።

4. 5ኛው መቶ ክፍለ ዘመን መጨረሻ

   ተሰዓቱ ቅዱሳን

   ከተለያዩ የምሥራቅ ክርስቲያን አገሮች የመጡ መነኮሳት በሰሜን ኢትዮጵያ ተቀመጡ። እንደ ደብረ ዳሞ ያሉ ገዳማትን መሠረቱ፤ ቅዱሳት መጻሕፍትንም ወደ ግዕዝ ለመተርጐም ረዱ።

5. 6ኛው መቶ ክፍለ ዘመን

   ቅዱስ ያሬድና ዜማው

   ቅዱስ ያሬድ የኢትዮጵያን ቤተ ክርስቲያን ዜማ በሦስት ስልቶች — በግዕዝ፣ በዕዝልና በአራራይ — ደረሰ፤ ዜማውም እስከ ዛሬ ይዘመራል። ድጓ የተባለው መጽሐፉ የዓመቱን ሙሉ ዜማ በሥርዓት ያስቀምጣል።

6. 12ኛው–13ኛው መቶ ክፍለ ዘመን

   የላሊበላ አብያተ ክርስቲያናት

   በዛጉዌ ሥርወ መንግሥት ዘመን የንጉሥ ላሊበላ ጠቢባን ከአንድ ወጥ ዓለት አብያተ ክርስቲያናትን ፈለፈሉ፤ በደጋው ምድር “አዲሲቱ ኢየሩሳሌም” ተሠራች። እስከ ዛሬም የንግደትና የአምልኮ ስፍራዎች ናቸው።

7. 1270፲፪፻፸

   የሰሎሞናዊው ሥርወ መንግሥት መመለስ

   ይኩኖ አምላክ ከንጉሥ ሰሎሞንና ከንግሥተ ሳባ እንደሚወለድ የሚነገርለትን አዲስ የነገሥታት መስመር መሠረተ። ከዚህ በኋላ ገዳማት፣ የብራና መጻሕፍትና የቤተ ክርስቲያን ሥነ ጽሑፍ በእጅጉ አበቡ።

8. 15ኛው መቶ ክፍለ ዘመን

   ዘርዐ ያዕቆብና ተአምረ ማርያም

   ዐፄ ዘርዐ ያዕቆብ ለእመቤታችን ለቅድስት ድንግል ማርያም የሚቀርበውን ክብር አስፋፋ፤ ተአምረ ማርያምም በአብያተ ክርስቲያናት እንዲነበብ አዘዘ። የመጻሕፍት ጽሕፈት ሥራም ከምንጊዜውም በላይ ተስፋፋ።

9. 1529–1543

   የጥፋት ዓመታት

   ጦርነት መላውን ደጋማ አገር አዳረሰ። ብዙ አብያተ ክርስቲያናት ተቃጠሉ፤ ቁጥር ስፍር የሌላቸው የብራና መጻሕፍት ጠፉ። ማኅበረ ምእመናን እጅግ የከበሩ ቅርሶቻቸውን በዋሻዎችና በሩቅ ገዳማት ሸሸጉ።

10. 17ኛው መቶ ክፍለ ዘመን

    የጎንደር ዘመን

    ዐፄ ፋሲለደስ በ1630ዎቹ ጎንደርን መሠረተ። የጎንደር ሠዓሊዎች በመላ አገሪቱ ባሉ ሥዕላትና የብራና መጻሕፍት ላይ የሚታየውን ደማቅ የጎንደር የአሣሣል ስልት አዳበሩ።

11. 1959፲፱፻፶፱

    ኢትዮጵያዊ ፓትርያርክ

    የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ራሷን የቻለች ሆነች፤ አቡነ ባስልዮስም የመጀመሪያው ኢትዮጵያዊ ፓትርያርክ ሆነው ተሾሙ።

12. 2013 እና 2019

    መስቀልና ጥምቀት በዩኔስኮ ተመዘገቡ

    የመስቀል (2013) እና የጥምቀት (2019) በዓላት አከባበር በዩኔስኮ የሰው ልጅ የማይዳሰሱ ባህላዊ ቅርሶች መዝገብ ላይ ሰፈሩ።

13. የሰበካው ትውፊት

    አደባባይ ኢየሱስ

    የአደባባይ ኢየሱስ አመሠራረት

    ይህ ቦታ ለቤተ ክርስቲያኒቱ የራሷ ታሪክ የተተወ ነው፤ በትውፊትና በታሪከ ነገሥት እንደሚነገረው አመሠራረቷ፣ የምትጠብቀው ታቦት፣ እንዲሁም ያነጿት ካህናትና በጎ አድራጊዎች። ዝርዝሩን በዚህ ያክሉ።

    ማሳያ መዝገብ — በቤተ ክርስቲያኒቱ በተመዘገበው ቅርስና ፎቶግራፍ ይተካል።

14. ዛሬ

    አደባባይ ኢየሱስ

    ሕያው ቤተ ክርስቲያንና ሙዚየም

    አደባባይ ኢየሱስ ዛሬም አገልግሎት የሚሰጥ ሕያው የአምልኮ ስፍራ ነው። ይህ ሙዚየም ቅርሱን በአገር ውስጥና በውጭ ላሉ ምእመናን እንዲሁም ስለ ኢትዮጵያ ክርስትና ለማወቅ ለሚፈልግ ሁሉ ያካፍላል።

ያልተለመደ ቃል አገኙ? የቃላት መፍቻውን ይመልከቱ →