ይማሩ
የቤተ ክርስቲያን ቃላት መፍቻ
በዚህ ሙዚየምና በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን የሚያገኟቸው ቃላት በአጭሩ ተብራርተዋል።
- ታቦት Tabot
- በመቅደስ የሚቀመጥ የተባረከ ጽላት ነው፤ የቃል ኪዳኑን ታቦት ይወክላል። አንድን ሕንጻ ቤተ ክርስቲያን የሚያደርገው ታቦቱ ነው፤ ሳይሸፈን ፈጽሞ አይታይም።
- መቅደስ Maqdas
- ታቦቱ የሚያርፍበት የቤተ ክርስቲያኑ ውስጠኛ ክፍል፤ ቅድስተ ቅዱሳን። የሚገቡበት ካህናትና ዲያቆናት ብቻ ናቸው።
- ቅድስት Qeddest
- ምእመናን ቅዱስ ቁርባን የሚቀበሉበት የቤተ ክርስቲያኑ መካከለኛ ክፍል።
- ቅኔ ማኅሌት Qene Mahlet
- መዘምራን የሚዘምሩበትና ሕዝቡ ለጸሎት የሚቆምበት የቤተ ክርስቲያኑ የመጀመሪያ ክፍል።
- ቅዳሴ Kidase
- ቅዱስ ቁርባን የሚከብርበት ሥርዓተ አምልኮ።
- ዜማ Zema
- ለቅዱስ ያሬድ የሚነገርለት የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን መንፈሳዊ ዜማ፤ በሦስት ስልቶች — በግዕዝ፣ በዕዝልና በአራራይ — ይዜማል።
- ማኅሌት Mahlet
- መዘምራን የሚያቀርቡት የዜማና የምስጋና አገልግሎት፤ ብዙ ጊዜ በበዓል ዋዜማ ሌሊቱን ሙሉ ይደረጋል።
- ደብተራ Debtera
- በዜማ፣ በቅኔና በመጻሕፍት ለዓመታት የተማረ የቤተ ክርስቲያን ሊቅና መዘምር።
- ግዕዝ Ge’ez
- የኢትዮጵያ ጥንታዊ ቋንቋ። ዛሬ በቤት ውስጥ ባይነገርም የቅዱሳት መጻሕፍትና የቅዳሴ ቋንቋ ሆኖ ቀጥሏል።
- ፊደል Fidel
- እያንዳንዱ ፊደል ተነባቢንና አናባቢን በአንድነት የሚወክልበት የግዕዝ የአጻጻፍ ሥርዓት።
- ብራና Birana
- የቤተ ክርስቲያን መጻሕፍት በእጅ የተጻፉበት ከእንስሳት ቆዳ የተዘጋጀ የጽሕፈት ገበታ።
- ሐረግ Harag
- የብራና መጻሕፍትን የመክፈቻ ገጾች የሚያስጌጥ እንደ ሐረግ ተክል የተጠላለፈ ጌጥ።
- ማኅደር Mahdar
- መጽሐፍ የሚያዝበት በትከሻ የሚንጠለጠል የቆዳ መያዣ።
- ገድል Gedl
- የአንድ ቅዱስ ተጋድሎና ተአምራት የሚተረኩበት መጽሐፍ።
- ስንክሳር Senkessar
- በዓመቱ በእያንዳንዱ ቀን የሚታሰቡ ቅዱሳንንና ታሪካቸውን የሚዘረዝር መጽሐፍ።
- ጸናጽል Tsenatsil
- በዜማው ልክ የሚንሿሿ የብረት የዜማ መሣሪያ።
- ከበሮ Kebero
- በሁለቱም በኩል ቆዳ የተወጠረበት ትልቅ የቤተ ክርስቲያን መሣሪያ።
- መቋሚያ Mequamia
- ካህናት በረጅም የጸሎት ሰዓት የሚደገፉበትና የዜማውን ምት የሚጠብቁበት ዘንግ።
- ነጠላ Netela
- ወደ ቤተ ክርስቲያን ሲኬድ የሚለበስ ስስ ነጭ የጥጥ ልብስ።
- ጾም Tsom
- በጾም ቀናት ምእመናን ከሥጋ፣ ከእንቁላልና ከወተት ተዋጽኦ ይከለከላሉ። ከአብዛኞቹ ረቡዕና ዓርብ በተጨማሪ በዓመት ሰባት ዐበይት አጽዋማት አሉ።
- ደመራ Demera
- በመስቀል በዓል ዋዜማ የሚለኮስ ትልቅ የችቦ ክምር።
- ተዋሕዶ Tewahedo
- “አንድ መሆን” ማለት ነው፤ የክርስቶስ መለኮትና ትስብእት ያለ መለያየት አንድ ባሕርይ መሆናቸውን የምታምን የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስቲያን መጠሪያ።